Wat is LDL-cholesterol?

1.2Wat doet het deeltje precies?

Cholesterol lost niet op in water — en je bloed is grotendeels water. Om cholesterol toch te kunnen vervoeren verpakt je lichaam het in lipoproteïnen: bolletjes met een vetkern en een eiwitomhulsel. LDL is zo'n bolletje, met een lage dichtheid (low density) en relatief veel cholesterol.

Het LDL-deeltje brengt cholesterol vanuit je lever naar weefsels die het nodig hebben — voor celmembranen, voor het maken van hormonen, en voor vitamine D. Een normale hoeveelheid LDL is dus geen probleem; je hebt het nodig.

1.3Hoe ontstaat schade?

Het probleem begint pas als er te veel LDL door je bloed circuleert. Bij een hoge concentratie kunnen LDL-deeltjes door de binnenwand van een slagader heen dringen. Daar worden ze geoxideerd en lokken een ontstekingsreactie uit.

Hoe lang dit duurt verschilt sterk per persoon. Genetische aanleg, bloeddruk, roken, suikerziekte en ontstekingsmarkers bepalen mee hoe snel een verhoogde LDL-waarde tot een probleem wordt.

1.4Hoe wordt LDL gemeten?

In de meeste laboratoria wordt LDL niet direct gemeten, maar berekend met de zogenoemde Friedewald-formule uit totaal cholesterol, HDL en triglyceriden. Bij hoge triglyceriden (boven ~4,5 mmol/l) is die berekening onbetrouwbaar — dan kiest het lab voor een directe meting of voor ApoB.

"Wat op je uitslag staat als 'LDL' is meestal een berekend getal. Dat is geen probleem — maar wel iets om te weten."

uit: NHG-Standaard CVRM, hoofdstuk lipidenprofiel

1.5Wat is dan een goede waarde?

Daar is geen één antwoord op — het hangt af van je leeftijd, je voorgeschiedenis en je SCORE2-risico. Iemand zonder hartziekte mag een hogere LDL hebben dan iemand die net een infarct heeft gehad en streng moet sturen op een lage waarde.